Nestorkring en coaching

Wat is professionele coaching?

De Nestorkring maakt in haar aanbod onderscheid in advieswerk, mentoraat en coaching.

Wat advieswerk is spreekt voor zich. Het betreft doorgaans organisatie-adviezen. Mentoraat houdt in: nestor kijkt mee over de schouder, geeft feedback en doet suggesties; best practises en elders gevonden oplossingen kunnen aan de orde komen. In dit artikel gaan we dieper in op coaching.

Vooral als een adviesvraag breed en algemeen is geformuleerd en afkomstig is van functionarissen in de top van een organisatie, blijkt in de praktijk dat de noodzakelijke interventies vaak een mix zijn van structurering, organisatieadvies en een vorm van persoonlijke begeleiding. Daarnaast is het belangrijk bij een specifieke vraag van, bijvoorbeeld, medewerkers uit het middenkader met taken en bevoegdheden op een beperkt onderdeel van de organisatie om te bekijken welke van de bovengenoemde methodieken het beste resultaat zal opleveren.

Wat is nu professionele coaching?

Het begrip coach wordt ondertussen in veel verschillende situaties en betekenissen gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan buurtcoaches, coaches in de sport, opvoedingscoaches, personal coaches, gewichtscoaches. In onze ogen geeft een professionele coach geen advies of instructies. Hij/zij hanteert een methodiek die het leren van de gecoachte functionaris bevordert in relatie tot de context, waarin deze zijn/haar functie uitoefent.

Dit vraagt van de coach specifieke houding, vaardigheden en methodische kennis. We noemen enkele hier even  kort:

Aansluiten bij de persoon en diens werksituatie

Motiveren door het stellen van de juiste vragen

Feedback geven op inhoud en proces

Gerichtheid op de werkcontext

Gerichtheid op zelfsturing in werken en leren.

Het voorwerk bij het nagaan of coaching ook nodig kan zijn, wordt in eerste instantie door de bemiddelaar van Nestorkring in het eerste gesprek met de opdrachtgever gedaan en vervolgens samen met de beoogde nestor verder ingevuld (zie het artikel in het e-bulletin van oktober 2009).

Een voorbeeld hoe het in de praktijk gaat:

bij een beoogde fusie van een aantal operationele teams tot een regionale organisatie is de volgende opzet voor de werkzaamheden van Nestorkring gemaakt: een nestor heeft een grote rol bij de ontwikkeling van de visie op de nieuwe organisatie en het ontwerpen van de structuur (advisering). Een van de adviezen was dat de nieuw te vormen teams in de startfase door een buitenstaander moesten worden begeleid (teambegeleiding uitmondend in intervisie).

Een ander advies was dat het middenmanagement zou worden begeleid om hun eigen mogelijkheden verder te ontwikkelen en in de nieuwe functie te groeien (coaching)

Hoe kun je zien dat de geformuleerde doelstellingen in de praktijk worden gerealiseerd?:

Een jaar later na het afsluiten van dit traject formuleerde een manager het resultaat als volgt:’ Ik heb al doende en reflecterend over de vragen die de coach me heeft gesteld geleerd welke stijl van leidinggeven bij me past en dat ik dat goed kan.’ Een ander citaat:’ Ik zie nu welk effect mijn werkstijl en persoonlijke eigenschappen hebben op de interactie met collega’s en leidinggevende. Ik heb gedragsalternatieven ontwikkeld en de samenwerking is daardoor verbeterd.’

Moet een coach het werkterrein van de gecoachte functionaris(sen) goed kennen?

Nee, lang niet altijd. Dat kan zelfs belemmerend werken. Wij hebben de ervaring dat methodische vragen van een betrokken buitenstaander prikkelen tot zelfsturing en reflectie. Een voorbeeld: een leidinggevende die zich overbelast voelde en veel extra uren maakte ontdekte bij het concreet beschrijven van haar situatie, dat ze niet of weinig delegeerde en geen knopen doorhakte. Daardoor raakte ze gemotiveerd om zichzelf via coaching concrete doelen te stellen op deze punten en al doende gedragsalternatieven te ontwikkelen.

Door zich professioneel op te stellen en zich bewust te zijn van zijn mogelijkheden en beperkingen ziet de coachende nestor wanneer de grenzen van coaching bereikt zijn en het verstandig is iemand een andere vorm van begeleiding aan te raden voor verdere ontwikkeling (bijvoorbeeld therapie). Doorverwijzing op het juiste moment en naar de juiste plaats is ook een bewijs van professionaliteit en kwaliteit van een goede coach.   Tenslotte:Bovenstaande laat zien dat het doelgericht beïnvloeden van het leerproces en het prikkelen tot zelfsturing van de gecoachte functionaris(sen) cruciaal zijn in onze manier van werken. Het behalen van concrete resultaten is niet alleen belangrijk voor de ontwikkeling van de functionarissen, maar is zeker ook in het belang van de organisatie waarin zij functioneren, zeker als dit het management betreft. 

Noëlle Leufkens

Roos Fiselier